Woningdelen komt moeizaam op gang door lokale regels

Woningdelen, waarbij twee of meer huishoudens één woning delen, wordt door het kabinet en experts gezien als een snelle oplossing voor de woningnood. Toch komt dit in de praktijk nog maar beperkt van de grond. Gemeenten spelen hierin een belangrijke rol, maar hun regels verschillen sterk en vormen vaak een belemmering.

Volgens Frank Wassenberg van kennisinstituut Platform31 staan veel gemeenten wel open voor woningdelen, maar blijft de uitvoering achter. In het coalitieakkoord is afgesproken dat woningdelen en het verhuren van kamers eenvoudiger moet worden. Gemeenten mogen dit alleen nog beperken bij zwaarwegende redenen en regels voor woningsplitsing moeten eenvoudiger worden.

Er lijkt veel potentie: binnen de huidige corporatiewoningen zouden zo’n 60.000 huizen geschikt zijn om te delen. In werkelijkheid worden deze aantallen bij lange na niet gehaald. Ook particuliere verhuurders lopen tegen obstakels aan.

Een belangrijke oorzaak is de mismatch tussen woningen en huishoudens. Het blijkt dat de woninggrootte en de huishoudgrootte niet goed aansluiten. Nederlanders wonen gemiddeld ruim met zo’n 53 vierkante meter per persoon. Tegelijkertijd is het aantal eenpersoonshuishoudens sterk gestegen naar 3,4 miljoen. Dit is een ruime verdubbeling ten opzichte van 50 jaar geleden. 

Volgens vastgoedhoogleraar Piet Eichholtz ligt hier juist een kans, bijvoorbeeld in steden waar oudere gebouwen ruimte bieden voor extra woningen op bijvoorbeeld gemeenschappelijke zolderruimtes. Maar gemeenten moeten dit wel toestaan en dat gebeurt lang niet altijd.

Regels rondom parkeren en leefbaarheid vormen vaak een probleem. Zo bepalen parkeernormen hoeveel parkeerplaatsen nodig zijn in een wijk. Bij woningdelen wordt deze norm sneller overschreden, terwijl dat niet altijd nodig is, bijvoorbeeld in studentenwijken. Daarnaast vrezen gemeenten overlast, zoals geluidshinder en drukte in de buurt. Sommige gemeenten, zoals Beverwijk, hebben daarom de regels juist aangescherpt.

De aanpak verschilt sterk per gemeente. Nijmegen heeft het beleid versoepeld en werkt aan mogelijkheden om 3 kamers zonder vergunning te verhuren. Arnhem is voorzichtiger en onderzoekt nog wat mogelijk is voor woningcorperaties, mede vanwege eerdere problemen met overlast en onveilige situaties.

Ook het Rijk speelt een rol. Regelingen zoals huurtoeslag en de kostendelersnorm maken woningdelen minder aantrekkelijk, vooral voor mensen met een uitkering of AOW. Daarom wordt gekeken naar aanpassingen, zoals het versoepelen van deze regels en het aantrekkelijker maken van hospitaverhuur.

Kortom: hoewel woningdelen kansen biedt om de woningnood te verlichten, zorgen uiteenlopende regels en belangen ervoor dat het nog niet op grote schaal gebeurt.